Czy można zjeść zupę pałeczkami?

Pałeczki to niezbędne narzędzia w każdym japońskim posiłku. Używając ich, łatwo jeść dania złożone z ryżu, ryb i warzyw. Nie ma wcale potrzeby korzystania z noży i widelców. Od czasów starożytnych ludzie w Japonii myśleli o pałeczkach, jako o jednym ze sposobów na połączenie z bogami. Są one uważane za święte i do dziś pałeczki umieszcza się obok ofiar z jedzenia składanych dla bóstw.

Chopstick.JPG
Photo-Wikipedia

Około 40% ludzi na świecie używa do jedzenia rąk, kolejne 30% używa sztućców, a pozostałe 30% korzysta z pałeczek. Głównie na wschodzie Azji, ale szczególnie w Japonii, Chinach i Korei. W ostatnich dwóch krajach również używa się łyżek do jedzenia całkiem sporej ilości dań, więc Japonia jest tak naprawdę jedynym krajem, w którym prawie wszystko jest jedzone pałeczkami. Można je znaleźć w każdym japońskim gospodarstwie domowym, gdzie są używane do jedzenia zarówno ryżu, jak i dodatków. Odgrywały istotną rolę w posiłkach przez niezliczone stulecia. Bardzo często zdarza się, że ludzie mają swoją własną parę pałeczek. Nawet w rodzinach, nikt nie używa pałeczek innej osoby. Japończycy mają powiedzenie ‘Życie zaczyna się od pałeczek i kończy na pałeczkach’. W setnym dniu po narodzinach dziecka odbywa się specjalna impreza. Podnosi się jedzenie pałeczkami i przykłada je do ust dziecka, symbolizując akt jedzenia. Ta ceremonia jest modlitwą o zdrowy wzrost i aby dziecko nie było nigdy głodne. Pałeczki odgrywają ważną rolę również w wielu innych rytuałach. Na przykład, podczas pełni księżyca, odbywa się ceremonia podziwiania pełni i składane jest dziękczynienie za obfite żniwa. Pałeczki z łodyg trawy pampasowej są umieszczane obok ofiar z jedzenia i picia.

Photo-Wikipedia

Wbrew pozorom pałeczki dają wiele możliwości, wręcz są bardziej użyteczne i wygodne, niż widelec i nóż. W kuchni japońskiej większość składników kroi się na porcje, które mają odpowiednią wielkość. Dzięki temu łatwo jest je złapać i jeść pałeczkami. Służą również do dzielenia pokarmu na mniejsze porcje, np. miękkiego tofu lub ryby. Pałeczkami łatwo wyjąć ości z ryby lub zawinąć ryż w płatek nori. Te czynności są o wiele trudniejsze do wykonania widelcem. Można nimi też roztrzepać surowe jajko, którego Japończycy używają w wielu daniach. W zasadzie można stwierdzić, że kuchnia japońska rozwinęła się w taki sposób, by można było ją jeść pałeczkami.

Pałeczki występują w wielu  rozmiarach, często mają też różne zastosowanie. Długich, bambusowych pałeczek używa się podczas gotowania. Pałeczki ze szpiczastymi końcami są przeznaczone do aranżacji posiłku przed jego podaniem. Japończycy bardzo dbają o to, by danie również pięknie wyglądało, dlatego za pomocą pałeczek układają jego elementy na talerzach i w miseczkach. Pałeczki używane w rytuałach są grube na środku. Na specjalne okazje, np. Nowy Rok stosuje się specjale pałeczki wykonane z drewna wierzby. Są zwężone na obu końcach, gdyż wierzono, że dzięki temu bóstwa będą mogły spożyć posiłek wraz z ludźmi.

Jak używać pałeczek?

Istnieje również odpowiedni sposób użycia pałeczek i etykieta, która reguluje co można, a czego nie można robić z pałeczkami. Oto krótki przewodnik po tym, jak używać pałeczek.

  1. Pierwszym krokiem jest oczywiście ich poprawne trzymanie. Aby to zrobić, najpierw należy wziąć jedną pałeczkę i trzymać jakbyśmy trzymali długopis lub ołówek. Następnie drugą pałeczkę wkłada się pod kciuk tak, aby spoczywała na palcu serdecznym. Podczas jedzenia nie przesuwa się dolnej pałeczki, a jedynie tą na wierzchu.
  2. Etykieta reguluje sposób w jaki podnosimy pałeczki. Robimy to prawą ręką, trzymając je pośrodku palcami. Następnie należy lewą ręką delikatnie złapać pałeczki przy ich końcach, tak by swobodnie spoczywały na palcach. Należy przesunąć prawą rękę do końca, a następnie środkowym palcem rozdzielić pałeczki.
  3. Słyszałam nieraz żarty “Ciekawe jak Ci Azjaci jedzą zupę pałeczkami? Zupę pałeczkami, hehe, na pewno.” No więc, spokojnie można zjeść zupę pałeczkami. Służą one do wyłowienia makaronu i innych składników, a naczynie z płynem podnosi się do ust i wypija go bezpośrednio z miski. Jeśli jemy miso, które jest podawane w małej miseczce, należy podnieść ją i postawić na dłoni, tak by palce pozostały wolne. Następnie drugą ręką podnosimy pałeczki, tak jak w punkcie 2. i opieramy ich końce na palcach ręki, którą trzymamy miskę z zupą. Rozdzielamy je i są gotowe do użycia.
  4. Bardzo niegrzeczne jest opieranie końcówek pałeczek o stół. Należy je też zawsze odłożyć na specjalną podstawkę pod pałeczki, lub po prostu równo położyć na misce.
  5. Nigdy nie należy wskazywać pałeczkami innych ludzi lub krążyć nimi nad stołem, zanim złapiemy interesujący nas kąsek.
  6. Nie należy również dźgać nimi jedzenia, nadziewać go i wykonywać innych barbarzyńskich czynności. To bardzo, bardzo niegrzeczne!

Japończycy bardzo dbają o swoje pałeczki, są do nich emocjonalnie przywiązani. W niektórych świątyniach urządza się dla nich ceremonie pogrzebowe. Wynika to z wiary w to, że w pałeczkach przechowywana jest dusza osoby, która ich używała. Dlatego pałeczki pali się podczas nabożeństwa, aby podziękować im za to, że tak długo nam służyły. Pałeczki to ważny element nie tylko w codziennym życiu, ale też w japońskiej kulturze. Wbrew pozorom, korzystanie z nich nie jest wcale takie trudne. Jeśli nigdy ich nie używaliście, polecam spróbować. Może się okazać, że okażą się bardziej przydatne, niż nóż i widelec.

Tagged , , ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *