Bambus to roślina, która już od wieków odgrywa kluczową rolę w życiu ludzi w Japonii. Można z niego wykonać wiele przedmiotów codziennego użytku, a nawet jeść, gdy na wiosnę pojawiają się młode pędy bambusa. To ważny materiał, z którego wykonuje się m.in narzędzia używane w ceremonii parzenia herbaty. Przedmioty z niego wykonane są trwałe i pięknie się prezentują. Bambus jest też widoczny w wielu innych aspektach tradycyjnej kultury japońskiej. Od czasów starożytnych występuje w legendach i baśniach jako roślina o niezwykłych właściwościach i do dnia dzisiejszego pozostaje ważnym elementem świąt i rytuałów religijnych. W Japonii kolor bambusa kojarzy się ze świeżością, a w lasach bambusowych panuje szczególna, tajemnicza atmosfera. Są one gęste i dość ciemne, ale na zmysły najbardziej oddziałuje dźwięk. W lasach bambusowych można usłyszeć muzykę, gdy liście szeleszczą na wietrze, a puste łodygi bambusa zaczynają dźwięcznie się o siebie obijać. I to właśnie ta melodia, którą wydaje Gaj Bambusowy w Arashiyamie (lub Las Bambusowy Sagano) została wpisana na listę 100 Dźwięków Japonii przez Japońskie Ministerstwo Środowiska.

Bambus to grupa roślin, które należą do rodziny traw. Rośną w całej Azji, a w Japonii jest ponad 60 gatunków. Arashiyama leży na peryferiach Kioto, a samo Kioto znajduje się w dolinie otoczonej wzgórzami. Lata są tam gorące, a zimy chłodne. To idealne warunki dla bambusa, dlatego w okolicach Kyoto możemy znaleźć wiele gatunków tej rośliny. Madake to najczęściej występujący gatunek bambusa w Japonii. Jest on mocny i elastyczny, dlatego stosuje się go w rzemiośle bambusowym i we wnętrzach tradycyjnych domów. Jednym z bardziej delikatnych rodzajów bambusa jest Hachiku. Łodygi mają od trzech do dziesięciu centymetrów średnicy i mogą być krojone pionowo na wyjątkowo cienkie paski. To sprawia, że idealnie nadaje się do skomplikowanych prac rzemieślniczych. Kinmei-moso ma złoty kolor z zielonymi pionowymi paskami, które zanikają po ścięciu łodygi. Kikko-chiku to specjalność regionu Kioto. Łodygi wybrzuszają się na przemian po obu stronach między łączeniami, co przypomina skorupę żółwia.

Jednak wypatrzenie ich wszystkich w Bambusowym Gaju nie należy do łatwych zadań. Można się tam przechadzać ściśle wyznaczoną, wąską ścieżką. Jako, że jest to jedno z najpopularniejszych miejsc w całej Japonii, przez większość dnia znajdują się tam tłumy ludzi, a więc droga bardzo często się korkuje. Nie liczcie, więc na spokojny spacer podczas, którego będziecie chłonąć naturę i dźwięki lasu. Jest tłoczno i głośno, a wśród zwiedzających znajdują się niestety również barbarzyńcy rzeźbiący na bambusach swoje podpisy.

” Ja, Seba, tu byłem. Jessica! Kocham Cię!”

Serio!? Nikogo to nie interesuje! Nie umiesz się zachować to siedź w swoim grajdole i w nim sobie bazgraj po ścianach!

Trochę zieleni na uspokojenie:

Jeśli naprawdę chcecie poczuć klimat tego miejsca, to polecam wam wybrać się tam w tygodniu, z samego rana. Wejście do lasu w Arashiyamie jest całkowicie darmowe. Nie zapominajcie jednak, że to nie jest jedyny las bambusowy w Japonii. Owszem, jest najpopularniejszy, ale w Kioto i w Tokio znajdziecie wiele innych, podobnych miejsc.

A na czym polega bambusowa magia?

Bambus rośnie bardzo szybko, niektóre gatunki zyskują metr lub nawet więcej dziennie. Ta niezwykła żywotność, a także wytrzymałość sprawia, że od czasów starożytnych uważa się, że bambus posiada tajemnicze moce. Opowiada o tym najstarsza opowieść ludowa Japonii The Tale of the Bamboo Cutter. Kolejną magiczną kwestią jest fakt, że bambus kwitnie jedynie raz na około 100 lat i zaraz po tym zaczyna więdnąć i umiera.

Do dziś bambus uważany jest za symbol szczęścia, dlatego jest ważnym elementem wielu uroczystości i rytuałów. Pod koniec każdego roku, ludzie umieszczają dekoracje z bambusa na zewnątrz swoich domów i miejsc pracy. W grudniu rzemieślnicy w całym kraju zaczynają przygotowywać dekoracje. Uważa się, że bóstwa nowego roku są przez nie przyciągane. Kiedy znajdą się przed twoim domem, przyniosą szczęście w nadchodzącym roku. W listopadzie odbywa się w całej Japonii festiwal Tori no Ichi. Miejscowi ludzie kupują bambusowe grabie z umieszczonymi na nich symbolami przedmiotów o dużej wartości. Grabie to narzędzia służące do zbierania rzeczy w jednym miejscu, a w tym przypadku mają nam służyć do zagarniania szczęścia. To również ważne amulety, które przynoszą sukces w biznesie. Rytuały te odzwierciedlają przekonanie, że bambus posiada specjalne boskie moce.

Tori no Ichi

Bambus w codziennym życiu

Bambus jest lekki, mocny i łatwy w obróbce, co czyni go bardzo uniwersalnym materiałem. Od czasów starożytnych odgrywa główną rolę w życiu ludzi w Japonii. Kiedyś stanowił obok drewna główny materiał budulcowy. Współcześnie, ze względu na liczne trzęsienia ziemi, nie jest już w tym celu stosowany, ale wciąż można go zobaczyć wewnątrz i na zewnątrz tradycyjnych domów w Kioto. Ściany wielu domów mają Inuyarai – niskie, zakrzywione ogrodzenia, które chronią budynki przed poplamieniem błotem. Shisi-odoshi to konstrukcja, w której bambus wypełnia się wodą i pod jej ciężarem upada, a następnie znowu się podnosi wydając przy tym rytmiczny dźwięk. Kiedyś służyło to odstraszaniu zwierzyny, obecnie shisi-odoshi jest elementem dekoracyjnym ogrodów i świątyń.

Shishi-odoshi

Bambus jest pusty w środku, co sprawia, że ​​jest stosunkowo lekki, a połączenia w regularnych odstępach czynią go bardzo mocnym. Gdy zostanie pocięty na cienkie paski staje się również elastyczny i sprężysty. Dzięki temu można go na różne sposoby przerabiać i tworzyć przedmioty codziennego użytku. Kosze utkane z siatki bambusowej są wykorzystywane przez rolników do przenoszenia plonów. Utkane z bambusa sita są używane do mycia żywności lub podawania posiłków. Z bambusa łatwo wykonać również kubek, gdyż nie przepuszcza on płynów. Łodygę wystarczy przeciąć w odpowiednich miejscach. To tylko ułamek procenta możliwości jakie daje nam bambus, jeśli chodzi o przedmioty codziennego użytku. Jako, że rośnie bardzo szybko, jest to idealny, w pełni ekologiczny materiał, który wg mnie powinien być stosowany na całym świecie.

Japanese Basket Weaver by Elstner Hilton

Przedmioty wykonane z bambusa to nie jedyne jego zastosowanie w kuchni. Młode pędy bambusa to również popularny produkt do jedzenia. Sezon na nie trwa od marca do maja. Pędy należy wykopać zanim przebiją się przez ziemię, gdyż stają się wtedy zbyt szorstkie, twarde i tracą swój smak. Z tego względu należy jak najszybciej je przygotować również po wykopaniu. Takenoko, bo tak nazywają się po japońsku, to jeden z największych przysmaków wiosny. Można smażyć je w tempurze, gotować i podawać z ryżem lub tworzyć z nich przystawki do głównego dania. Wykorzystywane są również osłony i liście pędów, ponieważ mają one właściwości antybiotykowe. Zapobiegają psuciu się żywności, dlatego od dawna są używane jako naturalne opakowania do przenoszenia produktów spożywczych. Z bambusa wyciąga się również ekstrakt, który odstrasza owady, ma właściwości przeciwbakteryjne i zapobiega tworzeniu się pleśni.

Pędy bambusa

Jeśli będziecie kiedyś w Japonii, koniecznie musicie się udać do bambusowego lasu. Polecam Wam wybrać mniej popularne miejsce, by móc w pełni docenić muzykę jaką gra bambusowy las. A jeśli jednak zdecydujecie się na Bambusowy Gaj w Arashiyamie, to pamiętajcie, że w pobliżu znajduje się o wiele więcej pięknych miejsc i atrakcji. To tam możecie przejechać się Romantycznym Pociągiem lub przepłynąć drewnianą łódką, poganiać się z małpami w Parku Iwatayama, zobaczyć wspaniały most Togetsukyo, w którego okolicy znajdują się uliczki z tradycyjnymi domostwami i oczywiście zjeść złote lody.

Most Togetsukyo
%d bloggers like this: